Ongetwijfeld heeft ook u wel eens last gehad van spierpijn. De meesten onder ons hebben dit ervaren één of twee dagen nadat ze hun lichaam hebben gebruikt op een manier die zij niet gewend zijn, of op een zodanige inspannende wijze dat het lichaam overbelast is geraakt. Regelmatig krijg ik de vraag wat spierpijn eigenlijk is. Met grote dank aan dr. Eric van Breda, kunt u hieronder het fysiologische proces lezen van de oorzaak van spierpijn.

De oorzaak van spierpijn zijn microtraumata - dit zijn microscopisch kleine haarscheurtjes door een biomechanische overbelasting.

Met name excentrische bewegingen, zoals het lopen of rennen van een heuvel af, zorgen ervoor dat op het moment dat de spier wil/moet samentrekken, de zwaartekracht er aan trekt. De hierdoor ontstane traumata zorgen voor het vrijkomen van stoffen in het bloed die er normaal niet zijn. Dit betreft met name enzymen, maar ook de hemoglobine voor de spier: myoglobine. Deze laatstgenoemde is voor het lichaam erg "giftig" en zal via de nieren worden uitgescheiden in de urine.

De volgende stap van het lichaam is het herstellen van de "scheurtjes" door een ontstekingsreactie op gang te brengen om de schade weg te werken en het herstel in gang te zetten. De ontstekingsreactie produceert vele stoffen die uiteindelijk de pijn veroorzaken, doordat ze de zenuwen in de spier beroeren.

Deze reactie kost tijd en daarom is de pijn pas na 24-48 uur voelbaar. Officieel wordt spierpijn dan ook: DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness) genoemd. Na een dag of 3-4 (afhankelijk van de graad) zal de pijn minder worden. Bewegen is zelfs ook in de acute fase goed, tenzij er zoveel schade is dat beweging bijna onmogelijk is geworden.

Vaak schrijft men dat melkzuur de oorzaak is van spierpijn, dit is echter een onjuiste constatering.

Na inspanning is er een verhoogde melkzuurconcentratie in het bloed te zien is, welke dus ook terug te vinden is in de spieren. Deze is echter niet de oorzaak van de spierpijn en kan geen schade veroorzaken.

Om inspanningen te kunnen leveren is zuurstof nodig, dit geldt zowel voor paard als mens.

Bij maximale inspanning zal de zuurstoftoevoer ontoereikend zijn, waardoor het lichaam over zal moeten schakelen op de noodvoorziening. Aangezien het doel te allen tijde blijft om de energielevering op peil te houden, zal de energie anaeroob (zonder zuurstof) worden geproduceerd. Het melkzuur wat hierdoor vrij komt zal de spier zo snel mogelijk willen verlaten de inspanning echter door op het hoge intensiteitsniveau, dan kan de spier niet snel genoeg de melkzuur kwijt en zal de spier-pH dalen. Dit voelt als pap in de benen bij wielrenners en schaatsers en vermoeidheid bij lopers.

Zodra de inspanning stopt, zal het melkzuur binnen 1-2 uur geheel verdwijnen. Het feit dat melkzuur niet de oorzaak is van de spierpijn is af te leiden uit het feit dat bij getrainde atleten een torenhoge melkzuurconcentratie niet leidt tot spierpijn.

Door een paard met spierpijn overmatig te blijven trainen, zal het lichaam, dankzij o.a. het zuurstofgebrek, oedema (weefselcement) aan gaan maken. Hierdoor ontstaan er verklevingen in de spiervezels, waardoor de doorbloeding in de spieren verminderd wordt. Door een regelmatige massage zullen deze verklevingen tot een minimum beperkt worden, zodat de zuurstoftoevoer naar de spieren optimaal blijft.

Onderstaand een foto gekoppeld aan een tekening van beschadigd en gezond spierweefsel.